ناگفته‌هایی از سیلاب خوزستان کم توجهی به نظرات کارشناسان

ناگفته‌هایی از سیلاب خوزستان

شاید اگر سیاسیون فارغ از سلایق و علایق شخصی به نظرات کارشناسی توجه کرده بودند، امروز زندگی و هست و نیست صدها خانوار مظلوم خوزستانی زیر آب نمی‌رفت و شاید لازم نبود نمایندگان عزیز مردم در مجلس شورای اسلامی، آقای استاندار و مدیریت بحران ایشان نگران میزان ورودی، خروجی و حجم مخازن سدها باشند.

 

به گزارش تابا؛ اگرچه این روزها سیل فراگیر بسیاری از استان های کشور را درگیر دشواری ها و مشکلاتی کرده است اما شرایط خوزستان به مانند سایر زمنیه های اقتصادی/ فرهنگی اش از تمام کشور متمایز است.

 

تجمیع سیلاب های سایر استان ها در خوزستان، وجود ابَر سدهای خاکی و بتی، کشاورزی وسیع و موثر در اقتصاد ایران، مسطح بودن و دشت های گسترده و از همه مهمتر وجود کارون بزرگ در این استان از مشخصه های وجوه تمایز عنوان شده هستند.

 

طبیعتا با شاخصه های مانند مسطح بودن دشت ها، پایین دست بودن، سدها و رودهای پرظرفیت وقوع سیلاب در خوزستان آنی نخواهد بود و به واسطه مجموعه بزرگ آب منطقه ای و مجموعه کارشناسان مسلح به نرم افزارهای تشخیص روند جریانات آبی در حوضه های بالادست عدم پیش بینی شرایط خوزستان امری محال است.

 

اما چطور می شود که زیرمجموعه های متبوع وزارت نیرو قادر به کنترل سیلاب ها نیستند؟ به درستی عامه مردم می دانند که کنترل خروجی سدها، لایروبی مناسب بستر رودخانه و پایش دقیق دبی ورودی و خروجی سدها می تواند خسارات ناشی از ورود سیلاب ها به استان را به صورت چشمگیری کاهش دهد.

 

بسیاری از سدهای کشور مجهز به سیستم پایش و مانیتورینگ برای بروز سیلاب در مواقع اضطراری نیستند و به همین دلیل، دریچه‌های آنها با احتیاط باز می‌شود و این مسئله آب‌گرفتگی پایین‌دست را به همراه داشته است.

 

تنها استانی که مجهز به این سیستم مانیتورینگ است، استان خوزستان با سدهای متعدد برق‌آبی است؛ اما وجود این سیستم در خوزستان نیز نتوانسته‌ است سدهای این استان را از دخالت سیاسیون در امان نگه دارد.

 

زمانی که شمسایی مدیرعامل وقت سازمان آب و برق خوزستان، در سال ۱۳۹۳ تنها چند ماه پس از انتصاب مجددش در این سازمان، مصرانه پیگیر لایروبی کارون بود، استانداری در همان زمان مشغول توسعه ساختمان‌های تجاری در بستر رودخانه بود. در همان سال پیگیری‌های حقوقی آب و برق خوزستان تا به‌آنجا پیش رفت که چهاردهم آبان‌ماه از سوی دادستان، در راستای اجرای تبصره ۴ ماده ۲ قانون توزیع عادلانه آب، حکم تخریب و خروج ماشین‌آلات استانداری از بستر رودخانه صادر شد.

 

غروب یکی از همان روزها، یکی از مقامات ارشد دولت، طی تماس تلفنی با آقای شمسایی از وی خواست به این پیگیری خاتمه دهد و توقف پیگیری پرونده شکایت دو دستگاه دولتی از یکدیگر که به تعبیر او زیبنده نبود را خواستار شد. آن روزها خوزستان دچار خشکسالی بود و لایروبی به عنوان یک موضوع اولویت‌دار، ضروری به‌شمار نمی‌آمد.

 

از همان زمان ساخت و ساز در حریم رودخانه کارون توسعه یافت؛ هرچند که خوزستانی‌ها حتی سال‌ها بعد هم فضای رویایی و بهشت‌گونه‌ای که استانداری در چشم‌انداز نقشه‌ها ترسیم کرده بود را هرگز به چشم ندیدند.

 

اکنون دقیقاً پنج سال از آن زمان می‌گذرد و تازه مقامات استانی و مجلسی در اندیشه لایروبی فرو رفته‌اند و مدام در مصاحبه‌های خود بر ضرورت لایروبی کارون و تامین اعتبار آن تاکید می‌کنند. موضوعی که شمسایی تا آخرین روز کاری‌اش یک تنه پیگیر آن بود و در آیین تودیع خود در حضور وزیر نیرو و نمایندگان استان به انجام مطالعات این سازمان اشاره کرد و با صدایی رسا گفت: «سازمان برنامه و بودجه کشور، حاضر به تامین اعتبار لایروبی رودخانه‌های استان نیست » [شبکه خبری سازمان آب و برق خوزستان، کد خبر: ۴۲۷۰، مورخ ۳۰/۱۱/۹۷]

 

گویی با این اقدام می‌خواست پیامش را به مدیریت جدید و مسئولان همراه برساند که دست‌کم این موضوع مهم را پیگیری کنند. در آن زمان نمایندگان مردم در حال رایزنی برای تغییر سمت‌ها هم‌راستا با دیدگاه‌های خود بودند و پیگیری مسائل مطرح‌شده از سوی مدیران غیرخودی، برای ایشان محلی از اعراب نداشت.

 

اما، علی لاریجانی رئیس مجلس شورای اسلامی به‌عنوان یک سیاستمدار کهنه‌کار که با قواعد بازی آشناست، روز پنج‌شنبه ۱۵ فروردین ۹۸ در سفر به خوزستان در پاسخ به ادعای نمایندگان برای اهمیت لایروبی، خطاب به آنان گفت: کدامیک از شما درخواست و طرح لایروبی رودخانه‌ها را در مجلس ارائه کردید؟

 

شاید اگر سیاسیون فارغ از سلایق و علایق شخصی به نظرات کارشناسی توجه کرده بودند، امروز زندگی و هست و نیست صدها خانوار مظلوم خوزستانی زیر آب نمی‌رفت و شاید لازم نبود نمایندگان عزیز مردم در مجلس شورای اسلامی، آقای استاندار و مدیریت بحران ایشان نگران میزان ورودی، خروجی و حجم مخازن سدها باشند و شب هنگام از رودخانه‌ها و سیل‌بندها بازدید کنند. توجهی که اگر صورت می‌گرفت، می‌توانست دولت را از پرداخت بودجه هنگفت خسارت به سیل‌زدگان نجات دهد.