بومی بودن به چه معنا است؟
  • امروز : جمعه - ۲ مهر - ۱۴۰۰
  • برابر با : 17 - صفر - 1443
  • برابر با : Friday - 24 September - 2021
2

بومی بودن به چه معنا است؟

  • کد خبر : 104416
  • 22 آگوست 2021 - 22:44
بومی بودن به چه معنا است؟

دکتر محمدتقی منصوری کیا – بارها در استخدام ها یا توزیع امکانات از سیاسیون یا نمایندگان مردم و… شنیده اید که بومی ها باید در اولویت باشند. در بسیاری از موارد مردم یا کنشگران اجتماعی خواهان مدیران بومی در شهر یا استان شان بوده اند. در موارد محدود طرح این خواسته در کف خیابان ها […]

دکتر محمدتقی منصوری کیا – بارها در استخدام ها یا توزیع امکانات از سیاسیون یا نمایندگان مردم و… شنیده اید که بومی ها باید در اولویت باشند. در بسیاری از موارد مردم یا کنشگران اجتماعی خواهان مدیران بومی در شهر یا استان شان بوده اند. در موارد محدود طرح این خواسته در کف خیابان ها و مستقیما توسط شعارهای مردمی اتفاق افتاده است.

نه فقط در استخدام ادارات دولتی بلکه در شرکت‌های بزرگ و خصوصی نیز، برای سیاسیون و فعالان اجتماعی یک منطقه برای ارائه خدمات شغلی به پرسنل واژه بومی بودن کاربرد فراوان دارد. حتی در بسیاری از موارد مدیران، مسئولین و افراد اثرگذار در عزل و نصب ها و استخدام ها برای خود یک تفسیر و تعبیر ویژه از بومی بودن دارند و بسیار دیده شده که بر مبنای دوستانی که قصد استخدام یا ارتقاء آنها را داشته‌اند بومی بودن را برای خویش و در راستای منافع صنفی و یا گروهی تعریف نموده اند.

در فضای مجازی و سخنرانی ها و ادعاهای دلسوزی برای یک شهرستان یا یک استان و یا یک اداره هم با کمی تأمل متوجه می شویم منظور از بومی‌گزینی خود فرد نویسنده یا گوینده و اطرافیان وی می باشد. این واژه نیز شبیه واژه شایسته سالاری، محلی برای جذب و ارتقاء نیروهای مدنظر سیستم و دستگاه اداری بوده و خواهد بود. عکس آن نیز جالب است اگر مدیری جایگاه اداری افرادی را که بومی خوانده شده اند کاهش دهد ریسک بالایی را پذیرفته است . یعنی حذف افراد ضعیف و به ظاهر بومی برای یک مدیر کارآمد و شایسته سالار کار بسیار سختی خواهد بود. اما بومی گزینی خوب است یا بد؟

تقریبا در کلیه کشورهای توسعه یافته به این نتیجه رسیده اند که شایسته سالاری ربط مستقیمی به بومی بودن ندارد. البته جایگاه اداری افراد با جایگاه شخصیت اجتماعی آنها ارتباط دارد ولی الزامی در همپوشانی این دو وجود ندارد. از این منظر ضعیف عمل کردن یک مدیر بومی می تواند برای وی تبعات سنگین تر اجتماعی داشته باشد.

از طرفی استخدام افرادی که برای زندگی در محل جدید کاری شان مکلف به جابجای محل زندگی می‌شوند نیز می تواند تبعات مثبت و منفی خاص خود را داشته باشد. اصولا انسان از منظر فکری موجود پیچیده ای است و هر موضوعی که به انسان و ماهیت فکری اش برمی گردد ذاتا چند بعدی است.

تعریف عمومی بومی بودن از منظر سازمان‌های جهانی و سازمان ملل با آنچه که تحت عنوان بومی بودن در فرهنگ ایران در استانها و در استخدام ها رایج است کاملاً متفاوت است.

در واقع با اینکه تعاریف متفاوتی از بومی بودن در فرهنگ سیاسی وجود دارد، سازمان ملل اغلب مردم بومی را افرادی می شناسند که در سرزمین‌های خود زندگی نموده و تحت اثر قومی غالب، مغلوب گشته و بخشهایی از سرزمین های خود، سنت ها، آداب و یا حتی زبان خود را از دست داده‌اند و این افراد در واقع فرزندان زنده ساکنینی هستند که توسط دیگران تحت سلطه قرار گرفته‌اند و در حال حاضر در سرزمین های پدری خود به عنوان شهروند درجه دو و یک فرهنگ نسبتاً مغلوب در یک جامعه غالب زندگی می‌کنند.

یعنی در حال حاضر بخشهای عقب نگه داشته شده یک جامعه را تشکیل می دهند. به عبارت بهتر بومی بودن نشان‌دهنده داشتن محرومیت هایی مشهود نسبت به جامعه غالب می‌باشد. مطالعه مردم شناسی بیانگر این است که حدود ۵۰۰۰ جامعه بومی در دنیا وجود دارد.

مثلا دو قوم ساخا و کومی در شمال روسیه، سرخپوستان و مردم اینوئیت در کانادا، مسلمان روهینگیا و بسیاری از اقوام دیگر در سرتاسر جهان از این دست هستند. معمولاً بومیان تحت شرایط محدود در جوامع خود زندگی نموده و به نوعی تحت تبعیض نژادی قرار دارند و قوانین سازمان ملل آنها را تحت پوشش قرار داده است. در ایران بومی بودن خود تعاریف بسیار پراکنده و متعدد دارد.

به عنوان مثال در بخشنامه۳۶۹۴۸۸ مورخ ۲۷ مهر ۱۳۹۹ سازمان اداری و استخدامی کشور برای متقاضیان ثبت نام کننده در هشتمین آزمون مشترک دستگاه‌های اجرایی کشور، بومی بودن به معنی این است که محل تولد درج شده در شناسنامه فرد با محل مورد نظر برای استخدام مطابقت داشته و یا فرد ۱۰ سال سابقه سکونت در محل مد نظر داشته باشد.

استشهاد محلی و تایید کلانتری برای تامین این شرط کفایت می کند. با توجه به تغییرات تقسیمات کشوری در سالهای مختلف، در صورت اختلاف نظر یا ابهام در خصوص شهرستان محل تولد، ملاک عمل نظر اداره کل ثبت احوال استان مربوطه خواهد بود.

ضمنا داشتن گواهی تحصیل در مقاطع تحصیلی ابتدایی، راهنمایی یا دبیرستان در شهرستان محل مورد تقاضا با تایید اداره آموزش و پرورش شهرستان مربوطه می تواند به عنوان تمام یا قسمتی از سابقه ده سال سکونت به شرط ارائه استشهاد محلی مبنی بر تایید ساکن بودن فعلی فرد در شهرستان محل مورد تقاضا ملاک محاسبه قرار گیرد.

مبنای شهرستان برای تعیین بومی بودن، تقسیمات کشوری در اولین روز ثبت نام برای آزمون می باشد. بدین ترتیب نمره مکتسبه داوطلب بومی شهرستانی در آزمون کتبی (مجموع وزن چهل درصد (۴۰ %) برای حیطه عمومی و شصت درصد % ۶۰ (برای حیطه تخصصی) با ضریب (یک و چهار دهم ۱/۴) محاسبه و ملاک عمل قرار می گیرد.

در عین حال در یک قاعده دیگر (آزمون استخدامی سال ۱۳۹۵) بومی بودن گسترده تر تعریف شده است. به عنوان مثال برقراری هرکدام از شرط های زیر بیانگر بومی بودن فرد بوده است:

اگر استان محل تولد داوطلب یا همسر وی با استان محل تقاضا برای استخدام یکی باشد. همسر و فرزند کارمندان رسمی و پیمانی دولت و نیروهای مسلح ائم از شاغل و یا بازنشسته که محل اشتغال یا بازنشستگی آنان با استان محل مورد تقاضا برای استخدام یکی باشد. یا داوطلب حداقل ۴ سال از سنوات تحصیلی ابتدایی، راهنمایی و دبیرستان یا دانشگاه را به صورت متوالی یا متناوب در استان مورد نظر برای استخدام طی کرده باشد یا خود داوطلب یا پدر و یا همسروی حداقل ۴ سال سابقه پرداخت بیمه در محل مورد تقاضا برای استخدام داشته باشد.

در عین حال برای واگذاری امتیازاتی همچون وام یا منازل سازمانی به ارتشیان، فرهنگیان، کارمندان شرکتهای تابعه وزارت نفت، نیرو و… تعریف بومی بودن به معنی حداقل ۵ سال(در مواردی تا ۱۰ سال) زندگی در شهر مورد تقاضا برای دریافت خانه سازمانی است. بومی بودن برای واگذاری خوابگاه به دانشجویان دانشگاه ها ویا بومی بودن برای انتقال سربازان و یا دانشجویان به محل دانشگاه دیگر همه با هم دارای قوانین متفاوت و متغییر نسبت به زمان هستند.

در گزینش دانشجو از طریق آزمون کنکور در ادوار مختلف بومی گزینی خود به چند دسته به صورت استانی، ناحیه ای، قطبی و یا کشوری تقسیم شده است. همچنین رشته های موجود در دانشگاه های ایران به صورت بومی هستند و پذیرش در انتخاب رشته کنکور بصورت بومی استانی می باشد. علت بومی گزنی در دانشگاهها مشکلات تهیه خوابگاه و مشکلات رفت و آمدی، دوری دانشجو از خانواده ذکر شده است. اما همین بومی گزینی به توسعه بیشتردانشگاههای توسعه یافته و رشد کند دانشگاههای کمتر توسعه یافته انجامیده است.

در استخدام نیروهای شرکت های پیمانکاری طرف قرارداد دولت مطابق برنامه های توسعه پنج ساله اولویت استخدام در شرایط برابر از نظر تخصصی پرسنل با نیروهای بومی است. نیروی بومی در این قاعده فردی است که محل زندگی اش از نظر جغرافیایی نزدیکترین محل به محل کار باشد. اینکه محل تولد فرد و یا مدت اقامت اش در محل چقدر باشد مورد اشاره قرار نگرفته است.

اصولا تعریف بومی بودن در ایران بسته به شرایط متفاوت است و وحدت رویه ندارد. چیزی که از کلیه ضوابط موجود قابل استخراج است این است که به نظر می رسد از منظر قانونی در هیچ حالتی نمیتوان به فردی که متولد یک محل (ولو از کودکی مهاجرت کرده باشد) و یا بیش از ۱۰ سال ساکن یک منطقه(ولو متولد آنجا نباشد) غیر بومی گفت. هر چند بهتر است قانون مدونی در این زمینه تدوین شود تا واژه بومی بودن که دهها سال است مورد سوء استفاده قرار گرفته و آسیب های فراوانی از این سوء استفاده ها به کشور وارد شده تعیین تکلیف گردد.

استفاده مکرر و بدون پشتوانه قانونی و اغلب سلیقه ای از این واژه دامن زدن به اختلافات گروههای اجتماعی و ضایع شدن حقوق فردی و اجتماعی بخشی از مردم را بدنبال داشته و خود یک پسرفت اجتماعی است. یا باید صرفا شایسته سالاری مبنای استخدام ها، گزینش ها و یا ارتقا شغلی و سایر موارد قرارگیرد و یا با تعریف یک قانون جامع و فراگیر برای تعریف ،بومی بودن، کلیه ادارات و وزارتخانه ها و… راتحت وحدت رویه قرارداد و عملکرد آنها را پایش نمود.

لینک کوتاه : https://tabakhabar.ir/?p=104416

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : 0
قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.