محمدزکی بیگ فرزند هنر
  • امروز : جمعه - ۲۱ مرداد - ۱۴۰۱
  • برابر با : 15 - محرم - 1444
  • برابر با : Friday - 12 August - 2022
0

محمدزکی بیگ فرزند هنر

  • کد خبر : 120027
  • 23 جولای 2022 - 22:40
محمدزکی بیگ فرزند هنر
جستاری کوتاه در تاریخ جانکی و سخنی در تجلیل و بزرگداشت مقام و منزلت نگارشگر دانا و توانا "زنده یاد شادروان مرحوم کربلایی محمدزکی بیگ کردزنگنه (زنگنه احمدسلیمانی)" صاحب و نویسنده‌ی نسخه دستنویس تاریخ اجداد و ...

اینجانب با همه‌ی وجود اعتراف می کنم که هویت تاریخی آباء و اجداد خود را مدیون و مرهون قلم‌ شیوای نگارشگری میدانم که بدون تکلف و بی هیچ منتی؛ با محنت و سختی های بی شمار در روزگار غریب و در خلوت خانه‌ی دل بیقرار خویش با کمک و استعانت از ذهن خلاق و حافظه‌ی پردازشگرش، تصمیمی به بلندای تاریخ گرفت و همه‌ی کوشش و توانش را بکار گرفت تا بخشی از سرگذشت مهاجرت اجداد و پیشینیان خود و حوداث تلخ و شیرین آن دوران سخت و دشوار را با دلنوشته ها و دلتنگی های خود پیوند زده و برشته تحریر درآورد.

مرحوم کربلایی محمدزکی بیگ فرزند و پسر ارشد “زنده یاد مرحوم مغفور تقی خان بیگ” جد اعلای خانواده های آقایان سرله‌ی جانکی خوزستان معروف و منسوب به خاندان بزرگ آمهراب کردزنگنه می باشد که بهمراه برادران خود (هفت برادر دیگر) تحولات و امور زیاد و بزرگی را در کنار پدر، عمو و دیگر بستگان خود رقم زده و نقش آفرینی کردند.

آن مورخ بزرگ در ابتدای دست‌نوشته‌های ارزشمند تاریخی‌اش در معرفی خود چنین ساده نگاشته است:

« …نگارنده این مقالات و طرازنده‌ی این مکالمات، صدق بیانات محمدزکی بیگ زنگنه احمدسلیمانی که از اولاد مرحوم مغفور جنت آرام علی‌قلی سلطان طاب ثرا زنگنه احمدسلیمانی… »

زیبایی نگارش از ابتدا تا انتهای این مکتوبه‌ی تاریخی نفیس و کم نظیر بخوبی مشخص و نمایان است و خواننده را ناگزیر ساخته تا شرح وقایع و حوداث آن دوران پرحادثه را بادقت و توجه خوانده و دنبال نماید.

از آغاز تا پایان این اثر تاریخی ارزشمند، نویسنده کوشش فراوان کرده تا آنچه یافته، دانسته ، مشاهده و درک کرده است به بضاعت و توان ذهن خارق العاده‌ و هوش سرشار خود با شرح جزئیات، بخشی از اتفاقات، جریانات و خاطرات خود را بیان نموده و بیش از ۲۹۰ صفحه‌ی قطع کوچک(جیبی یا A5 ) را برشته‌ی تحریر درآورد.

بر اساس مطالعه‌ی متن این دست نوشته های تاریخی و ملاحظه‌ی آخرین تاریخ های مندرج و قید شده‌ی آن یعنی سال ۱۲۱۵ خورشیدی، قدمت این اثر تاریخی نزدیک به یکصد و نود سال پیش یعنی حدود ۲ قرن است.

نکته اینکه ایشان بطور حتم سفر یا سفرهایی به عتبات عالیات در کشور عراق و همچنین سفربه مناطق غربی ایران مثل کرمانشاه و سایر نقاط آن داشته است.

چون علاوه بر انتقال سینه به سینه‌ی اطلاعات از گذشتگان، دسترسی به متون و منابع تاریخی و مطالعه‌ی آنها هم بطور تقریبی برایش فراهم بود و ایشان با زیرکی، زکاوت و هوشمندی کم نظیر در خیلی موارد مطالب خود را با دقت تمام نوشته است.

از ویژگیهای بارز و جالب این نوشتار، بی ادعایی، عدم قضاوت و آشکار نمودن زوایای مختلف تاریخی مورد نظرش می باشد.

آنچه از متن کتاب پیداست سادگی، بی پیرایگی و شیوایی نگارش آن است و خواننده را کمتر دچار مشکلات ناشی از پیچیدگی و سردرگمی مطالب می کند و البته در آن شرایط سخت و اوضاع متلاطم و دگرگونه که هر لحظه حادثه ای در حال رخ دادن بود، ذکر بیان همه‌ی جزئیات شاید دور از انتظار بوده و توقع بجا و درستی نباشد.

مگر امروز با همه ی امکانات و تجهیزات فوق ارتباطی و رسانه ای، جزئیات ریز و درشت مسائل و حوداث مختلف ..‌.بیان یا نوشته شده و امکان پذیر است؟

الا ایحال آنچه تهیه و نگارش شده و بما رسیده است مجموعه ایست نفیس، ارزشمند، مطمئن، قابل استناد، درخور تحسین و تمجید فراوان ‌و البته مستند و مستدل ! و همچنین برای ما و نسل های آینده‌ی ما هدیه ای بس زیبا و گرانبها و یادگاری ماندگار و جاودانه خواهد بود.

ویژگی‌های شخصیتی کربلایی محمدزکی، دانایی، توانایی، ذوق به نوشتن و آشنایی با روش نوشتاری است.

فداکاری و از خود گذشتگی، بزرگ منشی توأم با صبوری، متانت و بردباری ایشان که واقعاً ستودنی است و حکایت از نشان اصالت و ریشه های هویتی خاندان معظم آن بزرگمرد عالی نسب می کند.

طبع بلند، دوراندیشی و اهتمام فوق العاده ایشان در حل و فصل اختلافات متعدد و مشکلات لاینحل از دیگر خصوصیات بارز شخصیت آن انسان شریف و پاک طینت است.

کربلایی محمدزکی بیگ اواخر عمر خود را بدلیل برای ناملایمات و رفتارهای برخی نزدیکانش به گوشه گیری و هجرت از زادگاهش سپری کرده و در انزوا بسر برده است و در محل دیگری از جانکی (مناطق مکوندنشین جانکی) نزد یکی از دخترانش که آنجا ازدواج کرده بود، زندگی می کرده و آنچه بظاهر پیداست دستخط های تاریخی‌اش همانجا نوشته شد و البته ایشان پس از چند سال به زادگاه خود مراجعت نموده است.

در پایان این گفتار، آنچه بنظر می رسد و متصور است آن “بزرگ فرزند پدر” متأسفانه فاقد اولاد ذکور (پسر) بود اما آنچه مهم است اینکه محمدزکی بیگ با هنر قلم و قلم‌فرسایی در تاریخ آباء و اجداد خویش کاری کارستان کرد تا یادآور این بیت شعر زیر باشد که:

فرزند هنر باش نه فرزند پدر

فرزند هنر زنده کند نام پدر

در پایان این نوشتار نکته ای مهمی را لازم دانسته یادآوری نمایم که این نسخه دستنویس تاریخ اجداد و … نزد بانویی بنام مرحومه نارنج کردزنگنه (از دخترزادگان کربلایی محمدزکی بیگ) نگهداری می شد و سپس به بزرگتر طایفه کردزنگنه یعنی زنده یاد مرحوم حاج شکراله شاهینی(بزرگ خاندان آمهراب) تحویل داده شد. در سال ۱۳۵۱ خورشیدی در مراسمی این اثر تاریخی مفقود می شود و متاسفانه تاکنون جای آن نامعلوم و نامشخص است.

آنچه بدست ما رسیده و موجود است یک نسخه‌ی فایل تایپی آن توسط محقق توانمند زنده یاد مرحوم علی آقا (سردار) کردزنگنه در سال ۱۳۹۵ خورشیدی به بنده داده شده و سپس یک نسخه رونوشت نیز از نسخه‌ی دست نویس هم در اختیار عموزاده ام استاد ولی الله شاهینی قرار گرفت.

آنچه در این رابطه حائز اهمیت است اینکه زنده یاد سردار کردزنگنه بابت خوانش و تایپ آن بسیار زحمت کشیده و اذیت شده است. چون کاری بانهایت دقت و طاقت فرسایی را بدون هیچ چشم داشتی انجام داده است و بنده با همه‌ی وجود گواهی می دهم در این خصوص بطور کامل رعایت امانتداری شده و یک حرف و نقطه‌ی آن کم یا زیاد و جابجا نشده است.

بتوفیق الهی در آینده‌ی نزدیک بنا به ضرورت در جهت کمک به روشن شدن بعضی موضوعات تاریخی و شرح سرگذشت مردمان مناطق جانکی خوزستان و … مطالب بیشتری تهیه خواهد شد و برای مطالعه و بهره مندی در اختیار علاقمندان به پیگیری مباحث تاریخی قرار خواهد گرفت.

یاد و خاطره آن بزرگمرد عالی نسب و تبارشناس قوم بزرگ کرد و ایل جلیل زنگنه و کردزنگنه گرامی، زنده و جاوید باد‌ و روح پاکش همیشه شاد، قرین رحمت، مغفرت، آمرزش و رضوان الهی، محشور با اولیاء الله و همیشه در آرامش ابدی باد.انشاء الله

در پایان بحث لازم می دانم یاد و خاطره زنده یاد علی آقا (سردار عزیز و مهربان) کردزنگنه از نیکنامان و منادیان وحدت ایل و طایفه زنگنه و کردزنگنه در دیار رامشیر خوزستان (امانتدار مورد وثوق و بازنویس تایپی آن سند تاریخی) را گرامی داشته و بروح پرفتوحش درود و سلام می فرستم.

همچنین از زحمات فراوان و دوساله استاد ولی الله شاهینی بابت تصحیح، ویرایش و تکمیل بازنویسی این اثر تاریخی قدردانی نموده و سپاس ویژه نمایم.

“والسلام”

“۳۱ تیرماه ۱۴۰۱ خورشیدی”

 

«۱» توضیح اینکه متن یادداشت آذرماه ۱۳۹۹ خورشیدی نوشته شده و اکنون با کمی ویرایش مجدد بازنویسی شد.

لینک کوتاه : https://tabakhabar.ir/?p=120027

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : 0
قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.