نگاهی به گزارش معاونت طرح و برنامه وزارت صمت
  • امروز : پنج شنبه - ۳ تیر - ۱۴۰۰
  • برابر با : 15 - ذو القعدة - 1442
  • برابر با : Thursday - 24 June - 2021
0
نقدی بر ارزیابی عملکرد و رتبه بندی استانهای وزارت صنعت، معدن و تجارت :

نگاهی به گزارش معاونت طرح و برنامه وزارت صمت

  • کد خبر : 99498
  • 14 می 2021 - 13:10
نگاهی به گزارش معاونت طرح و برنامه وزارت صمت

دکتر یداله مهرعلی زاده – اخیراً گزارش عملکرد استانی وزارت صنعت، معدن و تجارت در فضای مجازی پخش و تحلیل های مختلفی در مورد ان مطرح شده است. در سنوات گذشته نیز چنین سروصدایی در مورد ارزیابی عملکرد استانداری خوزستان، معاونت اقتصادی، شرکت شهرکها، میراث و گردشگری و صنایع دستی، تعاون ، کار و رفاه اجتماعی […]

دکتر یداله مهرعلی زاده – اخیراً گزارش عملکرد استانی وزارت صنعت، معدن و تجارت در فضای مجازی پخش و تحلیل های مختلفی در مورد ان مطرح شده است. در سنوات گذشته نیز چنین سروصدایی در مورد ارزیابی عملکرد استانداری خوزستان، معاونت اقتصادی، شرکت شهرکها، میراث و گردشگری و صنایع دستی، تعاون ، کار و رفاه اجتماعی و دیگر دستگاههای اجرایی استان خوزستان به گوش رسیده است. اما عموما بعد از مدتی جار و جنجال تبلیغاتی متاسفانه در فضای تیره و تاری محو میشود. در حالیکه ارایه چنین گزار شهای عملکردی هم دارای ابعاد مثبت، سازنده و تحولی است و هم می تواند بسیار تنش زا و بحران ساز باشد.

تردیدی نیست که ارزیابی عملکرد دستگاههای اجرایی کشور یکی از مهمترین پیش شرطهای تضـمین تـداوم توسـعه کشور میباشد، مجلس شورای اسلامی نیز به عنوان یکی از مهمترین نهادهای نظـارتی در کشـور، در این زمینه نقش اساسی دارد. در ارزیابی عملکرد دستگاههای اجرایی توجه به اجزاء و بخشهای مختلف دستگاههای اجرایی زیرمجموعه دولت و ارزیابی صحیح آنها برای دستیابی به یک ارزیابی کارامد از عملکرد این دستگاهها، ضروری به نظر میرسد. از سوی دیگـر دسـتگاههـای اجرایـی بـه دلیل داشتن مسئولیت خطیر در مسیر توسعه کشور، علاوه بر ارزیابی در سطح سازمانی، بایـد از دید ملی و بین المللی نیز مورد ارزیابی قرار گیرند. لـذا پـرداختن بـه مقولـه ارزیـابی عملکـرد دارای پیش شرطهای مهمی است که عدم توجه به آنها باعث عدم کارامدی و اثربخشی ارزیـابی صـورت گرفته خواهد شد.

ارزیابی عملکرد هر دستگاه باید با رویکردی نوین صورت گیرد، به عبارت دیگر هـدف از ارزیابی عملکرد باید رشد و توسعه و نگاه به آینـده باشـد، تنهـا در صـورت وجـود ایـن نـوع نگـاه ارزیابی عملکرد، بهبود مستمر فعالیتهـا، افـزایش انگیـزه و بهبـود خـدمات و در نهایـت اثربخشـی فعالیتهای سازمانی را به همراه خواهد داشت.

ارزیابی عملکرد باید امری استدلالی و منطقی باشد و از ارائـه مطالـب کلـی کـه در آن بـه پردازش نقش عوامل اقدام نشده میپردازد؛ پرهیز نمود. به عبـارت دیگـر بـه ارزیـابی عملکـرد یـک دستگاه باید با رویکرد و هدف مشخص نگریسته شود.

.هدف از ارزیابی و اینکه ارزیابی با چه هدفی و بـرای اسـتفاده چـه گـروه هـایی صـورت میگیرد باید مشخص باشد. افراد ذینفعی که علاقه مند یا نیاز به اطلاعات عملکرد دارنـد شناسـایی شده باشند و اطلاعات حاصل از شاخصهای عملکرد باید بتواند آنها را در اخذ تصمیمهـای بهتـر یا یافتن جواب سؤالات کمک کند.

باید قبل از انجام ارزیابی دستگاه اجرایی، مسئولیتها و برنامه های آن به صورت صحیح و کامل مورد توجه قرار گیرند و اطلاعات عملکـرد نیـز بـر اولویـتهـای دسـتگاه، اهـداف کلیـدی و حوزههای مهمی که بهبود آنها ضروری است متمرکز شود. در ارزیابی عملکرد دستگاههای اجرایی توجه به محدودیت دستگاههـا و سـایر محـدودیتهـای موجـود ضـروری اسـت. بنـابراین آن ارزیـابی مطلـوب و مناسـب خواهـد بـود کـه در آن بـه ایـن محدودیتها توجه شود
شاخصهای انتخاب شده برای ارزیابی عملکرد باید نظام مند و صحیح و قابل اندازه گیری باشند. بنابراین نتایج حاصل از این شاخصها باید حوزههای مورد نیاز بـرای اصـلاح را مشـخص نمایند.

. علاوه بر موارد فوق پیش شرطهایی دیگری نیز وجود دارند که آنها را میتوان لوازم و پیش شرطهای نظام ارزیـابی در کشـور عنوان نمود عبارتند از
: الف) وجود نگرش مطلوب و متناسب به ارزیابی عملکرد (هم در دستگاه ارزیابی شـونده و هـم در گروه ارزیابی کننده)
ب) وجود شفافیت و وضوح در قوانین و مقرراتی که دسـتگاه هـای اجرایـی در راسـتای آنهـا فعالیت نمودهاند
. ج) وجود بانک اطلاعات منسجم و جامع از نتایج و نحوه عملکرد دستگاههای اجرایی
د) وجود ارتباط نظام مند و مطلوب بین نهادهـای تهیـه کننـده گـزارشهـا و اطلاعـات عملکـرد و تعامل مناسب آنها با گروه ارزیابیکننده
هـ) داشتن نگاه جامع و کامل به ارزیابی عملکرد ( ارزیابی مالی و برنامه ای)

با توجه به موارد فوق و اطلاعـات موجـود، مـیتـوان گفـت در ایـران انجـام ارزیـابی عملکـرد دستگاههای اجرایی، به ویژه در حوزه اطلاعات عملکرد و تعامل متناسب نهادهای نظارتی و نیز نوع نگاه به مقوله ارزیابی عملکرد، دارای ضعف جدی است و به نظر مـی رسـد؛ بـدون اصـلاح و بهبـود وضعیت موجود، امکان ارزیابی عملکرد مطلوب و نیز استفاده اثر بخش و کارامد از نتـایج ارزیـابی وجود نخواهد داشت.

وزارت صنعت، معدن و تجارت نیز در راستای ارزیابی عملکرد استانها نظامی را طراحی کرده است که از سالهای قبل ارزیابی عملکرد سازمانهای صمت استانی را برعهده داشته است. اما این سیستم با چالش های زیر روبرو است:

سازمان صنعت، معدن و تجارت استان با توجه به حجم گسترده ای از وظایف و تکالیف قانونی در حوزه های مهم اقتصادی ، بیشترین ظرفیت خود را صرف رسیدن به برنامه های هدف گذاری شده و پاسخگویی به مطالبات مردم قرارداده که ارتقاء و تحقق کامل اهداف در اولویت برنامه های سالجاری سازمان است. اما روش مناسبی برای سنجش عملکرد واقعی سازمانهای استانی طراحی نشده است و سیستم کنونی نیز دارای نقص های علمی و ارزیابی شکننده ای است.

شاخصهایی مانند سرمایهگذاری های صورت گرفته ، صادرات کالاهای غیر نفتی ، صدور پروانه های صنعتی و معدنی ، متوسط زمان صدور پروانه کسب صنفی و مجوز فعالیت شرکت های پخش، اشتغال ایجاد شده پروانه های بهره برداری ، سنجش میزان رضایت مندی شاکیان از نحوه رسیدگی به شکایات مردمی ، اصلاح ساختار سازمانی ، مدیریت نیروی انسانی ، توسعه دولت الکترونیک و بهبود فضای کسب و کار از مهمترین شاخص های ارزیابی عملکرد است. اما وزن دهی این شاخص ها علی السویه در استانها و با درصدهای مشخصی روشی غیرعلمی و ناکارآمد است.

اما بر اساس پیگیری های انجام شده تناقض های درونی ارزیابی عملکرد و رتبه بندی استانهای وزارت صنعت، معدن و تجارت توسط معاونت طرح و برنامه وزارت با نقصانهای زیر مواجه است:

وزن دهی شاخص ها به صورت یکسان و عدم توجه به اهداف تعیین شده برای هر استان با توجه به زیرساخت های آنان به وضوح در شیوه نمره دهی شاخص های ارزیابی مشهود است.

اطلاعاتی که از سازمان صمت خوزستان امروز دریافت کردم بر اساس انها این جدول گویای خیلی از ابهامات است. لذا چنانچه بدون توجه به این مستندات قضاوت شود احتمالا قضاوتی سطحی و کم عمق خواهد بود.

بر اساس شاخص های تعیین شده ۱۲ هدف تعیین شده است. استان خوزستان در ۵ هدف یعنی نهضت ساخت داخل، صدور پروانه بهره برداری، اشتغال در صنف، بازرسی های هدفمند از بنگاههای اقتصادی، هدف گذاری برای پذیرش با انتشار اوراق تامین مالی شرکت ها در بازار سرمایه جهت معرفی به بورس عملکرد بسیار مطلوب و در ۲ هدف یعنی جایگزینی واردات و فعال سازی واحدهای راکد (۵۶ از ۶- واحد) عملکرد نامطلوب و در هدف ایجاد اشتغال در صنعت عملکرد رتبه سومی استان در کشور را نادرست ثبت کرده اند. همچنین سه شاخص تعداد صدور پروانه بهره برداری (مجوزهای معدنی)، ایجاد اشتغال با صدور پروانه بهره برداری (مجوزهای معدنی) و احیاء فعال سازی و توسعه معادن کوچک عملکرد بر اساس محدودیت خود وزارت صمت استان خوزستان در این سه زمینه نباید فعالیت می کرد اما متاسفانه معاونت طرح و برنامه وزارت بی خبر بوده است!!!!ضعیف داشته است.

بر این اساس سازمان سمت خوزستان صرفا در دو هدف درصد تحقق هدف کمتر از شاخص مطلوب بوده است که متاسفانه به اشتباه در ۱۲ هدف برای استان رتبه بندی صورت گرفته است. گرچه ظرفیت مدیریتی و زیرساختی استان خوزستان بسیار فراتر هست اما به دلیل تغییرات سریع مدیریتی در سطح ملی و استانی امکان بهره برداری از این ظرفیت فراهم نشده است.

بر اساس نامه مورخ ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۰ معاون امور صنایع یعنی جناب آقای مهدی صادقی نیارکی استان خوزستان در دو شاخص اصلی سرانه سرمایه گذاری و سرانه اشتغال رتبه اول و سوم کشوری را بدست آورده است. این شاخص های در حال حاضر مهمترین رکن توسعه صنعتی در کشور بویژه در استانی صنعتی مانند خوزستان است. چگونه امکان پذیر است استان خوزستان در مهمترین شاخص اول باشد اما در مجموع شاخص ها رتبه اخر احراز نماید؟ گرچه خود این شاخص ها و آمارهای ان در کشور و استان خوزستان نیز نیازمند بازنگری و شفاف سازی بیشتر هست. تا مشخص گردد آیا عملکرد این شاخص ها بر توسعه اقتصادی و رشد صنعتی کشور و استان خوزستان تاثیر مثبت داشته است یا خیر؟

در بخش تسهیلات استان خوزستان به دلیل سوق دادن منابع به تسهیلات فنی و اعتباری با نرخ ۸ تا ۱۲ درصد عملا امکان پرداخت به تسهیلات بر اساس ماده ۱۸ را نداشته است. اما در این شاخص ها نمره ای برای تسهیلات فنی و اعتباری در نظر گرفته نشده است. در حالیکه این یک توافق استانی بین استاندار، سازمان برنامه و بودجه و سازمان صمت استان بوده است. و در ارزیابی انجام شده کمیته فنی و اعتباری استان از این سیاست نشان های موفقیت کمک های فنی و اعتباری از دیگر طرح های ماده ۱۸ و طرح کارای شهری و روستایی بوده است.

در اهداف عملکردی سال ۹۹ استان خوزستان در گروه یک قرار گرفته است اما وزارت صمت طی دوسال گذشته صدور پروانه برای این گروه ممنوع کرده است. در نتیجه استان خوزستان نیز نمی توانسته است نمره قابل قبولی در این شاخص بدست آورد.

در اهداف تعیین شده برای صادرات بدون توجه به توانمندی استان میزانی از صادرات پیش بینی شده بود که عملا استان به دلیل ضعف زیرساخت ها از یک سو و آسیب های بیماری کرونا و بسته شدن مرزهای با عراق محقق نشده است. لذا استان در تحقق اهداف غیرواقع بینانه تدوین شده نمره قابل قبولی بدست نیاورده است.

سازمان صمت خوزستان گزارش جهش تولیدی تهیه کرده است که راهنمای نسبتا خوبی برای توسعه متوازن بخش های صنعتی و ایجاد زنجیره تولید در استان است. در آن گزارش با بهره گیری از یک روش شناسی علمی و با مشارکت دیگر ذینفعان و دستگاههای اجرایی پسین و پیشین صمت خوزستان تدوین شده در هفت محور استراتژی های سازمان صمت خوزستان تعریف شده است : محور اول: توسعه تولید و تعمیق ساخت داخل ،

محوردوم : توسعه صادرات غیر نفتی و مدیریت واردات .محور سوم: توسعه معادن و صنایع معدنی .محور چهارم: توسعه فناوری و بهبود بهره وری در بخش .محور پنجم:مدیریت بازار و ساماندهی لجستیک تجاری .

محور ششم: بهبود فضای کسب و کار مرتبط با بخش صنعت، معدن و تجارت , محور هفتم: تأمین منابع مالی و توسعه سرمایه گذار. اما این گزارش در لابلای تغییرات مکرر وزرا و معاونین وزارت صمت نادیده گرفته شده است. گزارشی که در صورت توجه می توانست تغییرات مهمی در سیاست گذاری بخش صنعتی و معدنی استان ایجاد نماید. از توانمندی های این گزارش نیز در شاخص های نمره گذاری شده برای خوزستان ردپایی وجود ندارد که خود این بیانگر آن است تدوین کنندگان چنین گزارشی دقت لازم در اماده سازی و ترسیم عملکرد سازمانهای استانی صمت نداشته اند.

با توجه به موارد فوق و اطلاعـات موجـود، مـی تـوان گفـت در ایـران و بالاخص وزارت صنعت، معدن و تجارت انجـام ارزیـابی عملکـرد دستگاههای اجرایی، به ویژه در حوزه اطلاعات عملکرد و تعامل متناسب نهادهای نظارتی و نیز نوع نگاه به مقوله ارزیابی عملکرد، دارای ضعف جدی است و به نظر مـی رسـد؛ بـدون اصـلاح و بهبـود وضعیت موجود، امکان ارزیابی عملکرد مطلوب و نیز استفاده اثر بخش و کارامد از نتـایج ارزیـابی وجود نخواهد داشت.

لینک کوتاه : https://tabakhabar.ir/?p=99498

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : 0
قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.