عوارض جانبی مسکنها میتواند خطرات جدی داشته باشد. زنانی که باردارند و یا قصد بارداری دارند، نباید هیچ دارویی را بدون تجویز پزشک مصرف کنند که البته شامل مسکنها هم میشود.
به گزارش تابا، اگر نگاهی به جعبهی کمکهای اولیه در کابینت داروهایتان بیندازید، حداقل یک نوع مسکن پیدا میکنید که جزو مسکنهایی است که بدون نیاز به نسخه و به راحتی میتوانید از داروخانه تهیه کنید. این مسکنها، فوریترین روش ِ تسکین درد هستند، اینطور نیست؟ اما آیا بهترین راه حلند؟
معمولترین مسکنهایی که مورد استفادهی عموم افراد هستند شامل داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن و ناپروکسن و البته استامینوفن میشوند که معمولا برای تسکین درد یا پایین آوردن تب استفاده میشود.
طبق اطلاعاتی که در سال ۲۰۱۵ توسط سازمان غذا و داروی آمریکا جمع آوری شد، سالانه حدود ۳ میلیارد مراجعه به داروخانه جهت خرید مسکن یا داروهای بدون نسخه وجود دارد. خانوادههای آمریکایی در سال تقریبا ۳۳۸ دلار صرف خرید داروهای بدون نسخه میکنند.
این آمار به وضوح بیانگر رواج داروهای بدون نسخه است که هیچ نیازی به مراجعه به پزشک و تجویز توسط او ندارند. شاید شما هم مثل خیلی از افراد وقتی دچار سردرد یا کمردرد میشوید به این فکر نکنید که آیا مصرف مسکن کار درستی است یا خیر. چون هم سریعا دردتان را تسکین میدهند و هم این را میدانید که افراد خیلی خیلی زیادی از این داروها استفاده میکنند پس کاملا بیخطر هستند! اما واقعیت این است که این مسکنها، خطرات و عوارض جانبی قابل توجهی دارند.
خطر این عوارض جانبی در افرادی که به طور روزانه و در درازمدت از این داروها مصرف میکنند، به مراتب بیشتر است و البته برای آنهایی که داروهایی جهت بیماری خاصی که دارند مصرف میکنند، عوارض جانبی مسکنها میتواند خطرات جدیتری داشته باشد. زنانی که باردارند و یا قصد بارداری دارند، نباید هیچ دارویی را بدون تجویز پزشک مصرف کنند که البته شامل مسکنها هم میشود.
در ادامه به برخی از خطرات مصرف مسکن بدون تجویز پزشک اشاره میکنیم:
۱. اختلال عملکرد کلیهها
مطالعات زیادی، استفادهی بیش از حد از داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی را به مشکلات کلیوی ربط دادهاند. بعضی از افراد با استفادهی مداوم از ایبوپروفن یا ناپروکسن ممکن است حتی دچار از کارافتادگی کلیهها شوند. اما این مشکل معمولا در بین آنهایی رایج است که ریسک فاکتورهای دیگری چون دیابت و یا فشار خون بالا هم دارند.
۲. مداخله با داروهای ضد افسردگی
داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی میتوانند تاثیرات برخی از داروهای ضد افسردگی را که موسوم به مهار کنندههای باز جذب سروتونین هستند کاهش بدهند و پژوهشی که در سال ۲۰۱۱ انجام شده نیز این موضوع را تائید کرده است. یعنی اگر شما داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی و داروهای ضد افسردگی را همزمان مصرف کنید، احتمال تجربهی علائم افسردگی در شما ده درصد بیشتر خواهد شد. ضمنا مصرف توامان این داروها میتواند خطرناک هم باشد.
۳. رقیق کردن خون
ایبوپروفن، ناپروکسن و آسپرین همگی دارای تاثیر خفیف رقیق کردن خون هستند. این تاثیر برای بیشتر افراد مشکلی ایجاد نمیکند، اما میتواند برای آنهایی که در حال حاضر داروی دقیق کنندهی خون مصرف میکنند مشکل ساز باشد. رقیق شدن بیش از اندازهی خون میتواند منجر به افزایش ریسک خونریزی شود.
۴. اختلال عملکرد کبد
آسیب کبد یکی از رایجترین آسیبهایی است که در اثر استفادهی زیاد از داروهای مسکن بدون تجویز پزشک، به سلامتی وارد میشود. در میان انواع داروهای بدون نسخه، آسپرین و استامینوفن، بیشترین آسیب را به کبدتان وارد میکنند که به دلیل مسمومیت درون اندامی ناشی از دوزهای بالا روی میدهد. در بیشتر موارد، داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی که منجر به آسیب کبد میشوند، نشانههایی از علل ایمن شناسی دارند.
۵. مشکلات معده
هر چند ایبوپروفن و ناپروکسن معمولا تاثیری بر عملکرد کبد ندارند اما این داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی برای سلامت معدهتان مضر هستند. حتی آسپرین هم به معدهی شما آسیب میزند. مواد شیمیایی موجود در بدن که درد را گسترش میدهند، در محافظت از مخاط معده و رودهها نیز نقش مهمی دارند. وقتی یک داروی مسکن، این مواد شیمیایی را مهار میکند، سیستم گوارشی، در معرض آسیب ناشی از اسیدهای گوارشی قرار میگیرد. در واقع، استفادهی بیش از حد این داروهای مسکن میتواند به مخاط معده، آسیب زده و یا حساسشان کند و در نتیجه، موجب از دست دادن خون در ناحیهی آسیب دیده، دردهای معده و در مواردی زخم معده بشود.
۶. نارسایی قلبی
مصرف داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی موجب افزایش احتمال نارسایی قلبی نیز میشوند. مطالعهای که در سال ۲۰۱۶ انجام شد شواهدی ارائه داد مبنی بر اینکه افرادی که مکررا از داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی و مهار کنندههای انتخابی COX2 مصرف میکنند، بیشتر در معرض ابتلا به نارساییهای قلبی هستند. همچنین مطالعهی دیگری که در سال ۲۰۱۷ صورت گرفت گزارش میدهد مصرف هر نوع داروی ضد التهابی غیراستروئیدی، مانند ایبوپروفن میتواند احتمال سکتهی قلبی را تا ۳۱ درصد افزایش بدهد.
